Zon en Vitamine D - waarom eigenlijk?

Bron: NCA Chiropractisch, door: Irma Lukkien

Ik fietste op mijn fiets van werk naar huis terwijl de zonsondergang me achtervolgde. Ik dacht na over mijn volgende onderwerp voor Chiropractisch, terwijl de zon steeds verder wegzakte en de lantaarnpalen zelfs al aangingen. En toen wist ik het ineens! Vitamine D!

Het lijkt wel of het gisteren nog zomer was en zo ineens herfst werd. De boombladeren verkleuren en de dagen worden korter. Of althans, de dagen zijn nog net zo lang, het wordt gewoon eerder donker. Er is minder daglicht en dat heeft invloed op ons, mensen.. Iedereen weet dat vitamine D goed voor je is en dat je maar beter kan zorgen dat je er genoeg van binnen krijgt. Maar waarom eigenlijk? En wat nou als je een tekort hebt?

Vitamine D is eigenlijk geen vitamine. Vitamines zijn per definitie essentiële bouwstenen die je lichaam niet zelf kan aanmaken en je dus via je voeding binnen moet krijgen. Nu bevatten sommige voedingsstoffen vitamine D, zoals vlees, eieren en vooral vis, echter gaat dat maar om hele kleine hoeveelheden. De grootste generator voor vitamine D is je allergrootste orgaan: je huid. Daarin wijkt vitamine D dus al af van de andere vitamines.

Botten
Vitamine D wordt aangemaakt in je huid onder invloed van UV-licht van de zon: door de huid wordt cholesterol omgezet in cholecalciferol (vitamine D 3). Dit wordt vervolgens via de lever en de nieren verwerkt tot de vitamine D welke werkzaam is in je lichaam. Vitamine D reguleert de calcium- en fosforhuishouding. Oftewel, het reguleert de balans van aanmaak en afbreuk van het botweefsel. Deze regulerende functie op dit stofwisselingsproces maakt dat je vitamine D eigenlijk beter kunt zien als een hormoon dan als een vitamine. Normaal gesproken is er een gezonde hoeveelheid aanmaak en afbreuk van botweefsel en zijn die twee in balans: wordt er ergens botweefsel afgebroken, dan wordt er ook weer nieuwe aangemaakt. Zonder vitamine D is deze balans ver te zoeken en kan het dus voorkomen dat er meer afbreuk is van bot dan aanmaak. Hierdoor worden je botten zwakker en kwetsbaarder.

Tekort
Naast het feit dat vitamine D voor de vorming van je botten essentieel is, heeft vitamine D ook invloed op andere processen in je lichaam. Een tekort aan vitamine D wordt namelijk ook gelinkt aan hart- en vaatziekten, bepaalde soorten kanker, een verlaagde weerstand, sommige auto-immuun ziektes, chronische vermoeidheid en depressie. En zo’n tekort opbouwen is niet zo moeilijk. We brengen een groot deel van onze tijd binnenshuis door. In de zomer ben je vaak wat meer buiten, maar dan smeer je je vaak in met dikke lagen zonnebrandcrème. In de winter krijg je minder zonlicht op je huid. Je bent minder buiten als je al  naar buiten gaat, dan bedek je je huid met dikke lagen kleding. Al deze dingen zorgen ervoor dat het UV-licht van de zon je huid niet bereikt en er dus minder vitamine D aangemaakt wordt. En dat valt niet te compenseren met  voeding, omdat je er simpelweg niet tegen kunt eten!

Risicogroepen
Ontzettend veel mensen hebben een vitamine D tekort. Het is zo’n groot gezondheidsprobleem dat er wordt gesproken van een pandemie. Er is echter een aantal groepen mensen die extra gevoelig zijn voor het ontwikkelen van een vitamine D tekort. Door veranderingen in de hormoonhuishouding is de gezondheid van botten van oudere mensen vaak al verminderd. Tel daar bij op dat de huid van oudere mensen minder goed cholesterol omzet in vitamine D en je hebt een probleem. Mensen met een getinte huidskleur maken ook minder vitamine D aan. Hetzelfde geldt voor mensen met overgewicht. Ook de ‘binnenzitters’ zijn een risicogroep; heb jij een kantoorbaan, dan is de kans dat je te weinig vitamine D aanmaakt veel groter dan wanneer jij b.v. boer bent.

Wat moet ik daar aan doen dan?
Heb je met het invallen van de herfst veel last van vermoeidheid of voel je je vaak wat depri, laat dan je vitamine D niveau in je bloed eens testen door de huisarts. Maar voor iedereen geldt allereerst: ga naar buiten! Vang zoveel mogelijk zonlicht en pak ieder zonnestraaltje dat je in de winter kunt krijgen. Naast dat je huid meer vitamine D gaat aanmaken zijn er nog meer gezondheidsvoordelen van de buitenlucht die ik je waarschijnlijk niet hoef uit te leggen. Ten tweede: slik vitamine D supplementen. Zeker in de winter, en al helemaal als je gevoelig bent voor vermoeidheid of depressie. Zo veel kost het niet en, zoals je hebt gelezen,   voldoende vitamine D kan veel problemen in de toekomst voorkomen.

Succes!