Een te zware rugzak!

Voor scoliosepatiënten en ook voor niet scoliosepatiënten is het dragen van een rugzak beter dan welke andere vorm van tassen. Maar een rugzak kan ook te zwaar zijn.

De meeste leerlingen in het voortgezet onderwijs, vooral de brugklassers, sjouwen een te zware schooltas mee. Het gemiddelde gewicht van de schooltassen is zeven kilo. Dat is gemiddeld 14% van het lichaamsgewicht. De meeste leerlingen vinden dit te zwaar.Een te zware rugzak die ook nog eens verkeerd gebruikt wordt kan zorgen voor rugproblemen. Wat kunnen school, ouders en leerlingen doen om dat te voorkomen?

De zware boekentassen van leerlingen in het voortgezet onderwijs staan al langer in de belangstelling. In 1998 is naar aanleiding van protesten van ouders, leerlingen en scholen de 'commissie Boekentas' ingesteld. Deze commissie heeft destijds een aantal tips geformuleerd om het gewicht van de schooltas te doen verminderen, maar de tassen bleven onverminderd zwaar. De commissie stelde dat ergonomisch gesproken het gewicht niet meer dan 10% van het eigen lichaamsgewicht zou moeten bedragen. Daarnaast gaven zij een aantal belangrijke tips.

Tips voor school en thuis

Voor scholen:

  • Stel kluisjes beschikbaar en geef leerlingen voorlichting over het gebruik ervan;
  • Geef voorlichting over een goede schooltas en begin daarmee in groep 8 van het basisonderwijs;
  • Geef expliciet aan welke boeken leerlingen niet mee naar school moeten nemen en welke wel;
  • Maak meer gebruik van ict, laat leerlingen opdrachten achter de computer maken;
  • Geef leerlingen de gelegenheid om hun huiswerk op school te maken.

Voor leerlingen:

  • Draag de rugtas over beide schouders, symmetrisch (dus niet over één schouder);
  • Draag de tas zo min mogelijk. Tijdens de fietstocht moet hij op de bagagedrager (of in de fietstas) vervoerd worden. Zet hem zoveel mogelijk op de grond. Laat hem in de pauze op de grond staan;
  • Til altijd met gebogen knieën en een rechte rug. Het beste is dat je een zware rugtas eerst op de tafel zet en daarna op de rug tilt;
  • Gebruik bij voorkeur een tas met twee verstelbare banden zodat de tas niet te laag hangt en tegen je rug rust;
  • Scheur werkboeken uiteen in hoofdstukken zodat je niet het hele werkboek maar slechts één hoofdstuk hoeft mee te dragen.;
  • Neem geen overbodige dingen mee.;
  • Let bij de aanschaf van schooltas, agenda, schrijfartikelen, etui, enzovoort ook op het gewicht. Koop dus liever geen dikke agenda of zware mappen;
  • Als je een kluisje hebt, gebruik dat dan goed. Je kunt er boeken achterlaten die je thuis niet nodig hebt. Je kunt aan het begin van de dag de boeken er stallen die je pas later op de dag nodig hebt.

Voor ouders:

  • Zorg voor een goede tas die op de rug gedragen kan worden. Een lichtgewicht maar toch stevige rugzak die in ieder geval verstelbare banden heeft;
  • Die banden dienen zo ingesteld te worden dat de tas hoog op de rug gedragen wordt en niet ergens op de kont rust;
  • Laat uw kind de rugtas over beide schouders, symmetrisch (dus niet over één schouder) dragen.;
  • Een heupband zou het gewicht nog beter verdelen, maar zulke rugzakken zijn zeldzaam;
  • Let bij de schoolaankopen als agenda, schrijfartikelen, etui, ook op het gewicht;
  • Informeer zo nu en dan naar de meegenomen inhoud van de tas. Voorkomen moet worden dat uw kind boeken meeneemt die die dag niet nodig zijn;
  • Informeer ook of er geen paperassen meegesjouwd worden (bijvoorbeeld oude proefwerken) die niet elke dag nodig zijn;
  • Waarschuw uw kind tegen de verleiding om zaken in de tas te stoppen die voor school niet nodig zijn;
  • Laat uw kind de tas achter op de bagagedrager (of in een fietstas) van de fiets meenemen naar en van school en niet op de rug;
  • Dring er bij de schoolleiding op aan dat er voor alle leerlingen een kluisje komt;
  • Als de school kluisjes heeft, moet uw kind ook weten hoe dat kluisje zo goed mogelijk te gebruiken. Bijvoorbeeld door aan het begin van de dag de boeken erin te stoppen die pas aan het eind van de dag nodig zijn. Ook kunnen bijvoorbeeld zware gymschoenen in het kluisje achterblijven tot de volgende gymles;
  • Wijs uw kind erop dat werkboeken per hoofdstuk uit elkaar gescheurd kunnen worden zodat niet steeds het hele werkboek meegenomen hoeft te worden;
  • Adviseer uw kind de tas zo min mogelijk te dragen. Als die hem een tijdje op de grond kan laten staan (bijvoorbeeld in pauzes) moet die dat zeker doen;
  • Vertel uw kind dat hij de tas altijd moet optillen met gebogen knieën en een rechte rug, zodat de tilkracht vooral uit de benen komt. Het beste is dat een zware rugtas eerst op de tafel wordt gezet en daarna op de rug getild.

Rol MR en OR
Natuurlijk klinken de tips makkelijker dan ze zijn, want middelbare scholieren laten zich niet zo makkelijk de wet voorschrijven. Maar goede voorlichting naar leerlingen en ouders toe en maatregelen die de school neemt, maken al een groot verschil. Hierbij kan de medezeggenschapsraad (MR) of ouderraad (OR) een rol spelen. Deze raden kunnen nagaan hoe uw school met dit probleem omgaat, of er maatregelen genomen zijn en of deze voldoende zijn, en adviseren genoemde tips over te nemen in schoolkranten, infobrieven, op de website of in de schoolgids. Als ouder kunt u bij de MR of OR uw vragen over dit onderwerp neerleggen.